Questão tojãn kar to ti comando tỹ nén tó nĩ ẽn han nĩ. Alternativa pir nĩtón (marca ke) jé ã tóg mũ, ũ tỹ ki hã ke ẽn ti.
Ẽg vĩ ki ẽg tỹ verbo ki nũmẽro kãmén jé ẽg tỹ alternancia de forma, verbo tỹ tỹ’ũ ke, ketũnĩkỹ reduplicação, ketũnĩkỹ ver morfema ky- tỹ verbo raíz kãpãn fãg tĩ, nén ũ tỹ pir ketũnĩ kỹ e’ kãmén jé, singular kar plural ti, hamẽ. Alternativa tỹ tag vinven nĩ ẽn nĩtón ra.

Ver verbo ki plural kãmén jé ẽg tỹ reduplicação parcial han tĩ verbo tỹ silaba régre ketũnĩkỹ kãfór nĩn kỹ. Tag to jykrén kỹ alternativa tỹ ki hã ke nĩtón.

Ẽg vĩ ki ẽg tỹ ẽg nén ũ téj ketũnĩkỹ nén ũ ror to vãmén jé verbo tóg tỹ ũ nĩ ke nĩ, vyn kar mãn ti, “pegar” fóg vĩ ki. Ragro to alternativa tỹ ki hã ke nĩtón ra.

Ẽg vĩ ki ẽg alfabeto vỹ vogal tỹ 14 ke ag kutãn tĩ. Vogal tag tỹ ne nẽ tỹ ẽg alfabeto tũ nỹtĩ? Alternativa tỹ ki hã ke ẽn nĩtón ra. 

Ẽg vĩ ortografia kãki consoante régre tỹ kejẽn fonema pir representa ke tĩ. Alternativa tỹ tag ven nĩ nĩtón ra.

Ẽg vĩ ortografia kãki consoante ũ tóg kejẽn som tỹ’u ke tĩ, vogal oral ketũnĩkỹ vogal nasal tỹ mré fãg kỹ. Alternativa tỹ tag ven nĩ nĩtón ra. 

Ẽg vĩ ortografia kãki consoante ũ tóg kejẽn som tỹ’u ke tĩ, vogal oral ketũnĩkỹ vogal nasal tỹ mré fãg kỹ. Alternativa tỹ tag ven nĩ nĩtón ra.

Ẽg vĩ ortografia kãki ẽg tỹ glotal kutãn tĩ. Alternativa tỹ vẽnhvĩ ki glotal ẽn nĩtón ra.

Fóg vĩ gramática ki Objeto Direto tỹ frase ki verbo kar vẽnhven tĩ, exemplo tag rike han kỹ: O velho matou a cobra. Javo kanhgág vĩ gramática kãki Objeto Direto tóg frase ki verbo jo vẽnhven tĩ. Alternativa tỹ kanhgág vĩ ki tag ven nĩtón ra. 

Texto tag tojãn ra:

Vỹs ỹtĩgtĩ kã, goj tóg vynvar mág ja nĩ, ẽg jave ag ga kri rũ ja tóg nĩ. Pãnónh to Krĩnjijimé ke mũ ẽn nĩno tỹvĩn t ỹve há j ẽnĩ, goj kri. Kanhgág ag, kanhrukrẽ mré kamẽ ag tóg pãnónh kukãm mrogmro mũ, pĩ jónhkó t ỹag jẽnky ki vin kỹ. Kanhrukre mré kamẽ ag tóg ronron k ỹgoj ki punpur mũ; ag kãnhmég tóg pãnónh kuju tá nỹtĩj mũ mũ. Kanhgág ag kar kur tũ mũg tĩ ag kãmĩ ũ ag tóg vẽsãnsãn k ỹpãnónh krĩ tá junjun mũ, tá ũ tóg ga kri nỹtĩ mũ. Ki ag tóg kurã ‘e han mũ goj gygy tũ ki, ne ko m ẽkã. Ag kãgter ke h ẽtomẽg nỹtĩ ag tóg nĩ v ẽser, ag t ỹpẽnfág kynkyr mẽg mũ kã. Kãj ki ga rĩnh kỹ pẽnfág ag tóg goj ki kugjẽg mũ nĩ. K ỹtóg kumẽr hã hém ke rã nĩ, goj ti. (Traduzido -Borba 1908:20-22).

Texto tag tỹ ne kãmén nẽ?

Alternativa tỹ ki hã ke nĩtón ra.

Vẽnh jyvãn

Ũri, inh kósin. Ũri ija ã mỹ, ã mỹ vãmén mỹ, hamã, inh kósin. Ũri, ẽg tỹ jagmré mỹsinsér kãn hamã, ã tỹ, ã kakrã ti krã, ti kósin fi tỹ vãsusa tag to, inh kósin, hamã.

Ũri ã tỹ, kósin fi tỹ ũri, ã mỹnh fi riken kỹ fi tỹ nĩj mũ gé. Ũri ã tỹ, ũ tỹ ã mỹ nén ũ han ge mũ fi vỹ tỹ ũri inh kósin fi nĩ ha, inh kósin. Ũri ã tỹ tỹ fi kafã nĩ, ã!

Ũri ã tỹ tỹ fi panh rike nĩ gé. Ke mũn kã ã tỹ ũri, fi jã’ỹn há han nĩ. Ã kakrã mỹ fi jã’ỹn há han nĩ. Ã má fi mỹ fi kósin fi jã’ỹn há han nĩ. Kỹ tỹ inh mỹ há tĩj. Inh kósin ne isỹ ti mỹ vĩ jãmã ja nĩ, ke jé isóg. (Adaptado de Nascimento, 2010).

Texto tipo tỹ ne nẽ tag ti?

Kanhgág ag tỹgtỹnh

Kanhgág vã, kãnhgág vã, kanhgág vã, kanhgág

Nãnga vã, nãnga vã, nãn ga vã, nãn ga

Inh _______

Alternativa tỹ ki hã completa ke mũ ẽn nĩtón ra

Kanhgág ga kãmĩ educação infantil Ũri ẽmã ‘e mĩ creche tóg nỹtĩ ha, gĩr kãsir tỹ tá vãm jé, ti nỹ tỹ rãnhrãj mũn javo. Kejẽn creche tag mĩ gĩr kãsir tỹ fóg vĩ hã kajrãnrãn nỹtĩg tĩ, professor tỹ fóg mré. Kanhgág vĩ krunhkrój tag mỹ tag tóg jagy nỹ hamã, mỹr fóg vĩ tỹ kanhgág vĩ jyrã kãn mũ ser. Ẽmã tỹ Nova Zelândia tá kanhgág ag, Māori ag tóg tỹ ke ũ han ja nĩgtĩ, ag vĩ vãfor kamãg kỹ. Educação infantil tỹ ag tóg ag vĩ jagfe han ja nĩgtĩ. Kỹ gĩr kãsir tỹ ag vĩ pẽ tỹvĩn ki kajrãnrãn nỹtĩj mũ, Māori ti. Ag metodologia hã vỹ tỹ imersão total ke mũ ẽn nĩ, Māori tỹvĩn ki ke vẽ ag educação ti escola mĩ. Tá fóg ag vĩ hã vỹ tỹ inglês nỹ, kỹ vẽnhvĩ tag mẽj ke tũ pẽ tóg nỹtĩ gĩr ti escola mĩ. Kỹ Māori ag vĩ tỹ tar ke mãn rã nĩ ha inh hã. Brasil ki ẽg tóg educação infantil mỹ kanhgág vĩ jagfe to jykrén nỹtĩ gé, gĩr tỹ kanhgág vĩ hã ki vẽnhkajrãnrãn vén jé (cf. Nascimento, 2022).

Texto tag tỹ ne to vãmén nẽ?

Kanhgág ga kãmĩ kar escola mĩ bilinguismo cenário tóg ‘e tĩ. Ũ tỹ vẽnhvĩ régre tó tĩ tag vỹ tỹ’ũ nĩ ke nĩ, mỹr ti prỹg tỹ ne ra kar contexto tỹ ne ki vẽnhvĩ régre tag kajrẽn ja tóg categoria ũ kãki tĩ nĩm ke mũ. Categoria tag hã vỹ tỹ: bilingue simultaneo, bilingue sequencial de primeira infancia, bilingue sequencial de segunda infancia, kar ver bilingue sequencial adulto tỹ nỹtĩ. Kỹ gen kỹ professor tóg to vẽnhkajrãn ke nĩ aquisição bilingue tag processo to, ti tỹ ti aluno tỹ vẽnhvĩ régre tó tag mré segunda lingua tỹ rãnhrãj há han jé. (cf. Amaral 2011).

Tag to jykrén kỹ alternativa tỹ ki hã ke nĩtón.

Ensino bilingue kãkĩ aquisição kar letramento to vẽnhkajrãn vỹ tỹ professor tỹ to kanẽ jur ke nĩ. Processo régre tag pi jagnẽ rike nỹtĩ, tỹ ũ tóg nỹtĩ. Kỹ tóg prática pedagógica kar material didático ki impcto nĩj mũ. Vẽnhvĩ tojãn kar rán kinhrãg pi tỹ vẽnh vĩ tó kinhrẽg nĩ, aquisição ke mũ ẽn ti.