Questões de Concurso
Sobre diretrizes curriculares nacionais para a educação escolar indígena em pedagogia
Foram encontradas 180 questões
En ki ze jópalag já tõ ãg jágkle li ke kũ, ki jug óg jógzê mê kabel kũ a tõ gó mê vãggõnh ku nõ jé. Ãgzê txi tóg a ha na jel óg mõ kabén ku to óg jópalag nõ tê, ãg tõ lánlá ku tóg há vũ ãg gên tê.(Potiguara, 2024). Tõ ge ta Referencial Curricular Nacional ka ti lál ti nê ãg mõ (RCNEI), mê ve kũ to a jágkle hán.
l. Ãggonhka óg ha to vãtxõ ãgklég kũ dén tóg ti mê kãghál nõdê ke vã, óg há vũ dén e tõ zetxul ti ve ku nõ.
A tõ ve jé
ll. En ki ze jópalag já tóg ti nãli ãg to vã, ke ti jé na a tõ ãg vãggõg ti hán e ke na mũ, a ki jêl óg tõ ê jãgkle mê kághán kũ vãtxõ lanhlanh nõ jé.
A tõ ve kũ ma, ki u lán:
I.Ãg jópalág u jé na gó u ki zõgdég mũ nõ kũ ãgzé mé kabén kũ klé dén mé kánhán té.
II.Zug óg tõ én ki ze jópalág jé ãg to ãgklén ku lánlál ti, ãg jákle ti kazyl té.
III.Óg to tõ ãgklén kũ lánlál ti ki na nõde jã na ãg há na vãtxõ lanhlanh kũ ãgklén kũ na ãg jógzé ti mé kaben té.
Ti kabel ti u té:
I.Ũ tóg li ên ki ze Jópalág jó ti ág vãnhgõg hán e ke mũ, a ki na u li ke kũ ág to gó mê nõ kũ tõlêl kü ze ãgklén kü mê lanhlanh ke jé na tõ zêpalág e ke mũ.
Ku ta
II.Ũ tóg li ên ki ze jópalág ge ke jó ti ág jágklég hán e ke mũ, kũ ta gêgõnh óg to ág jóba zé vãnhgõg ku tõ lánh lán jé u tê.
To ve kũ ma, ki u lán:
l.A'e ohupyty peteĩ nhembo'e oguerekova (emancipa), pav nhembo'ea guarani yvy re'egua, deve ser uma realidade que implica mediação dialógica, escuta sensível e transformação cultural.
HA'ERIRE
ll.Nhande reko yma guare nda'evei jaiko nhagareko'ỹ re joegua já rekova'era a'e jáguereko aguã nhemboe'a.
A'e mba'exagua Oĩ porãva'e, embo'para:
I.Nhande guarani kuery oguereko (direito) oiko aguã nhande reko re'egua, ojapo a'e oiporavo aguã projetos futuro.
EJUHU KOVA'E RE'EGUA
ll.Tenondeguá nhanembo'e va'e re'egua a'e, teko guarani re'egua, nhande kuery, oguereko oikua'ava tape nhanhembo'e aguã, teko re'egua, mbaexa nhamba'eapo nhembo'eapy.
Ehexa mba'exagua a'e oĩ porãva embopara:
A Jaguera'a va'erã mitã guarani haxu'ia onhembo'e aguã a'e (desafiante),são mares turbulentos, a'e já axava'erã, nhembo'e re'egua ombojerava haxy nhande vype, a'e já hupyty peve teko re'egua, (inclusão) ijaivu, (Silva e Muller,2023). Mba'exagua a'e anhetegua.
l.A visão acerca do Transtorno do Espectro do Autismo (TEA), nhande guarani py. pode variar de acordo com a cultura e as crenças de cada grupo.
ll.Para melhor inclusão de uma criança com Transtorno do Espectro do Autismo (TEA), nhanhebo'ea nhande reko re'egua.
lll.As ações para a inclusão de uma criança com Transtorno do Espectro do Autismo (TEA), a'e nhanhebo'ea nhande reko re'egua, okotevẽ já exa pavê omba'eapo.
A'e anhetegua
l. A'e (Metodologia Ativa) Oĩ porãva há'eve onhembo'eva'e (intercultural), oekava'erã (demarcar) onhemboe'apy teko re'egua, jaikuaa pota ve aguã.
ll. A'e (Metodologia Ativa) Oĩ porãva (decolonial) há'eve nhande reko indígenas brasilero re'egua.
lll. A'e (Metodologia Ativa) Oĩ porãva nhembo'e re'egua (intercultural possibilita) onhembo'ea nda'evei opyta (passivo),nhambo'eva'e re'egua oikua'apota, a'e ma (protagonismo) onhembo'eva'e.
Tove katu embopara iporãva:
I.Nhanhembo'ea a'e peteĩ instituição de fronteira a'e oguereko formação indígenas re'egua, nhande reko, nhande nhembo'e re'egua,(conhecimentos imateriais), ojapo teko'apy, omaẽ pavẽire, omaẽ nhande retére, omaẽ jevy pavẽire a'e (tecnologias),ogueru nhande reko re'egua, ambua'ejo reko.
HÁ'ÉRAMI
ll.Nhanhembo'ea oguereko nhanhemombareté'a nhande reko re'egua, nhande yvy re'egua, okotẽvẽ jaikuaa nhande reko re'egua.
A'e ma ehexa oĩ porãva'e embopara.
I.Êg vênh kanhrãn há han tĩ pétãm jé, êg vỹ jagnê mré to vêmén ke nĩ, iskóra tỹ kanhgág ga mĩ kãtin kỹ, ki êmê há han kar êg tóg êg vepê ên vugvóg há han ke mũ.
Kỹ ser
II.Vênh jykre si pi tỹ tã tá fón ke nT, kỹ hã ren kỹ mré ke háj há ên ven jé êg tóg, jatun mỹ ti iskóra ra kã ge han jé êg tóg mũ.
Ki hã kãmén tag tugnỹm kỹ, ki hã ke ên ki tỹ jónh ké:
I.Metodologia Ativa tag tỹ Educação Intercultural ki ta ken kỹ vỹ ti vênh kanhrãn fã kã ki rán kỹ nim ke mũ, sala kã ki êg vỹ jagnê mré êg kanhró to kanhrãn ke mũ, êg mogmog há han jé kar êg ty nén ũ jãfin mãn jé.
lI.Metodologia Ativa vỹ êg ki kã rã ni ên kato ty nén ũ há tãvĩ nĩ, kanhgág ag to fagninh my kinhrãg já ên finrãm jé, üri Brasil ki.
III.Ó g to tõ ãgklén kũ lánlál ti ki na nõde jã na ãg há na vãtxõ lanhlanh kũ ãgklén kũ na ãg jógzê ti mê kaben tê.
Ky gen kỹ vỹ ki hã ke nĩ:
I.Êg vênh kanhrãn há han tĩ pétãm jé, êg vỹ jagnê mré to vêmén ke nĩ, iskóra tỹ kanhgág ga mĩ kãtin kỹ, ki êmê há han kar êg tóg êg vepê ên vugvóg há han ke mũ.
Kỹ ser
II.Vênh jykre si pi tỹ tã tá fón ke nĩ, kỹ hã ren kỹ mré ke háj há ên ven jé êg tóg, jatun mỹ ti iskóra ra kã ge han jé êg tóg mũ.
Ki hã kãmén tag tugnỹm kỹ, ki hã ke ên ki tỹ jónh ké:
I.Ũn krĩ vênh mỹ tag ve kỹ (TEA), kanhgág ag mỹ, tóg tỹ ũ nij ke mũ, ag vepê tugnin kar ag nén kri f ig mũ to ke gé.
Il.Kanhgág ag vênh kanhrãn fã ra ũn krĩ vênh mỹ kãtin tỹ há ken jé, ag hã mré êg tóg nén ũ han ke mũ, ũn kri vênh mỹ to kanhrãn jé.
lll.Êg tỹ gir tỹ vênh mỹ ni ên kãtin jé han ke mũ ti, kanhgág vênh kanhrãn fã ki, ti kar to êg tóg vênh kanhrãn ke mũ ũ tỹ ti pénin nytĩ ên mré hã. Kỹ êg pi ti vênh mỹ ên ta ti kókén vê kej ke mũ sir.
Kũ a tõ ve ti ki:
Ki hã ke vỹ ge nĩj mũ:
I.Knhgág kar ag vy vêsó ki ag nén han ke mũ kuprêg ke mũ, vêsó ki ag tóg ag jykre mré kej ke mũ, kar ag jykre kanhró han ke mũ.
Tag kato
II.Kanhgág ag iskóra mĩ vênh kanhrãn jé ke vỹ tỹ jagnê mré kanhrãnrãn kãn tĩ ên nĩ, kỹ vênh kar vỹ jagnê mré kuprêg ke mũ, ag vênh kanhrãn ke to, ag vepê tỹ vênh venh jé kar ti tỹ tỹ ũ nĩn jé, ky kanhgág ag tóg to tar nytĩnh mũ, ag tỹ fóg tũ kóm ag tũ mré ke jé.
Ki hã vême tag ve ky, ũ tỹ ki hã ke kri tỹ jónh ké, A tõ ve kũ ma, ki u lán:
l.lskóra vỹ fyr mi nỹtĩ vê hã ra tóg ki kã rã mãn mũ, kanhgág ag formção han jé, ag vepê ki kanhrãnrãn han jé, ag nén to kinhra pê mré, ag nén hyn han mũ to, ag vênh kirĩr ên to, ag nén vugvóg há nỹtĩ ti, ag ãvãnh, ag tỹ jagnê kinhra kar ag tỹ jagnê mré ne ki há ên ti ke gé.
Gen kỹ
ll.lskóra vỹ tỹ nén ũ mág tar tãvĩ nĩ, ti tỹ nén tỹ kanhgág kutãn nĩ ên mré ke jé, ag jamã kri, ũ tỹ kã mũ ên tỹ kãnkãn kỹ nỹtĩ jé, kỹ vỹ ti nỹtĩg ja mĩ rán kỹ nỹj mũ.
Ki hã ke nỹtĩ tag tugnỹm kỹ, ki hã ke ki tỹ jónh ké:
I. A’e ohupyty peteĩ nhembo’e oguerekova (emancipa), pavẽ nhembo’ea guarani yvy re’egua, deve ser uma realidade que implica mediação dialógica, escuta sensível e transformação cultural.
HA’ERIRE
Il.Nhande reko yma guare NDA’evei jaiko nhagareko’y re joegua jã rekova’era a’e jãguereko aguã nhembo’ea.
A’e mba’exagua oĩ porãva’e, embo’para: